Niemiecki serial „Das Boot”, który w Polsce można oglądać w serwisie SkyShowtime pod tytułem „Okręt” to naprawdę solidna, dobrze napisana i zrealizowana z rozmachem produkcja.

Niektórzy krytykują ten serial – porównując go z kultowym filmem kinowym „Das Boot” z 1981 roku – ale serial pokazuje znacznie szerszą panoramę postaci i wątków, a większość akcji nie rozgrywa się na tytułowej łodzi podwodnej.

Czy tytuł Das Boot nie wprowadza w błąd?

Tak sobie właśnie myślę, że w tytule „Das Boot” może tkwić problem tego serialu – fani tamtego filmu Wolfganga Petersena z 1981 r. oczekiwali, że serial będzie opowiadał tylko lub w dużej większości o załodze niemieckiej łodzi podwodnej, trudach życia w warunkach ciągłego zagrożenia życia i militarnych misjach U-bootów w czasie II wojny światowej.

Czołówka serialu informuje nas również, że jest on adaptacją dwóch powieści Lothara-Günthera Buchheima pt. Das Boot (Okręt) i Die Festung (Twierdza). Nie czytałem ich, ale z tego co ustaliłem, to jest to raczej bardzo „luźna” adaptacja, a może należałoby tu mówić tylko o inspiracji?

Czego możecie się więc spodziewać po serialu „Okręt”?

Serial „Okręt” – produkcja Bavaria Fiction i SKY – pokazuje szeroką panoramę wojenną z przeplatającymi się wątkami niemieckiej marynarki wojennej, francuskiego ruchu oporu, codziennego życia we Francji okupowanej przez Niemców, prześladowania Żydów, wewnętrznych rywalizacji w SS, wreszcie docieramy nawet do brzegów USA i obserwujemy wewnętrzną sytuację w Ameryce tuż przed jej przystąpieniem do wojny. Pokusiłbym się o stwierdzenie, że sceny rozgrywające się na morzu zajmują w tym serialu średnio 20-30 proc. czasu ekranowego.

Dla mnie ta wielowątkowość nie jest problemem, a raczej zaletą serialu „Okręt”, choć przyznaję, że zamknięcie 50 mężczyzn w wąskiej metalowej puszce to naprawdę ciekawy punkt wyjścia i mógłby spokojnie powstać serial poświęcony jedynie życiu na łodzi podwodnej.

Kolejne sezony Das Boot przenoszą uwagę na inne areny wojny

Serial „Okręt” liczy 4 sezony i łącznie 32 odcinki. Każdy sezon ma swój wątek przewodni. W 1. sezonie, który w większości rozgrywa się w francuskim porcie La Rochelle, centralnym tematem są dywersyjne plany francuskiego ruchu oporu, które próbuje rozpracować i udaremnić inspektor Gestapo Hagan Forster (Tom Wlaschiha), którego asystentka i obiekt westchnień jest jednocześnie kochanką szefowej lokalnej komórki ruchu oporu. Drugi ważny wątek to losy jednego z U-bootów pod dowództwem młodego kapitana Klausa Hoffmanna. Na okręcie dochodzi do buntu załogi, a Hoffman zostaje na środku Atlantyku wysadzony do szalupy ratunkowej i pozostawiony.

W 2. sezonie inspektor Forster swoją uwagę przenosi na ukrywających się w La Rochelle Żydów, a ważna część akcji serialu rozgrywa się także w USA, gdzie odnajduje się kapitan Klaus Hoffmann. W 3. sezonie akcja przenosi się do Lizbony i Niemiec, a w 4. sezonie – większość wydarzeń rozgrywa się wokół spisku mającego doprowadzić do zabicia Hitlera w Wilczym Szańcu – akcja przenosi się więc do Berlina, Kilonii oraz na Morze Śródziemne. Ciekawym wątkiem poruszonym w finałowym sezonie jest także działalność nazistowskiej organizacji Lebensborn, która była połączeniem burdelu i farmy rozpłodowej dla oficjeli z SS.

Naziści w USA?

„Okręt” zawiera kilka naprawdę ciekawych i dość rzadko pokazywanych wątków II wojny światowej. Jednym z nich jest sytuacja wewnętrzna w USA tuż przed przystąpieniem do wojny. Z lekcji historii pamiętamy, że przystąpienia USA do wojny – po ataku Japonii na Pearl Harbor – przechyliło szalę zwycięstwa na stronę Aliantów, ale przecież jeszcze w 1939/1940 roku w USA w siłę rósł lokalny ruch nazistowski, dla którego naturalnym podglebiem była miejscowa ideologia białej supremacji i dyskryminacja czarnoskórej mniejszości.

Często też zapominamy, jak liczna jest w USA mniejszość niemiecka, która w popkulturze nie jest tak eksponowana jak np. Włosi czy Irlandczycy, a to właśnie ta niemiecka diaspora dążyła do tego, by Stany dogadały się z Hitlerem.

Od 1936 r. w USA prężnie działała profaszystowska organizacja  German American Bund, która zrzeszała Amerykanów niemieckiego pochodzenia. Szczytowym osiągnięciem amerykańskich nazistów był zjazd zorganizowany w słynnej Madison Square Garden w Nowym Jorku w lutym 1939, na który przybyło 20 tys. osób. W serialu „Okręt” mamy możliwość przyjrzeć się różnym postawom Amerykanów, także tych nie mających niemieckich korzeni, ale z typowo kapitalistycznym zacięciem chcących po prostu dorobić się na wojnie w Europie (Greenwoodowie w I-II sezonie).

Nie wszyscy Niemcy byli tak samo źli?

Serial pokazuje również szeroką paletę postaw samych Niemców i ewolucję tych postaw wraz z pogarszającą się sytuacją Niemiec na froncie. Kapitan fregaty Heinrich Gluck (Rainer Bock) w 1. sezonie jest po prostu służbistą wykonującym swoje obowiązki w marynarce III Rzeszy – czasem pokazuje, że ceni sobie uczciwość, ale jednocześnie nie zrobi nic, co mogłoby narazić jego pozycję. W finałowym 4. sezonie okazuje się jednak, że ten sam Gluck jest centralną postacią potężnego spisku, którego celem jest obalenie władz III Rzeszy i dogadanie się z Aliantami.

---

Ogólna ocena serialu OKRĘT (DAS BOOT) w skali 1-10
(*gdzie 1 – dno/badziewie, a 10 – cud/miód):  6.5