Pierwszy sezon historycznego serialu „Maria Antonina” koncentrował się na problemach królewskiej alkowy – czy delfin i delfina, a później król i królowa w końcu odnajdą drogę do poczęcia następcy tronu… Teraz możemy oglądać dużo ciekawszy II sezon tej wspólnej produkcji Canal+ i BBC, który interesująco portretuje drugą połowę XVIII wieku we Francji z jej największymi aferami, spiskami i piętrzącymi się problemami finansowymi, a na szczycie tej piramidy stał słaby monarcha – Ludwikiem XVI – za którego plecami stale spiskują jego młodszy brat, hrabia Prowansji oraz potężny kuzyn, książe Orleański – obaj liczący na przejęcie tronu. W tym wszystkim Maria Antonina próbuje zabezpieczyć siebie i swoje dzieci, a wielką miłość do szwedzkiego arystokraty Axla Fersena poświęca na rzecz próby ratowania męża i kraju w obliczu nadciągającego krachu.

Negatywny wizerunek Marii Antoniny to efekt czarnej propagandy?

Wszyscy chyba zetknęliśmy się z negatywnym wizerunkiem Marii Antoniny – osoby pustej, próżnej, frywolnej, trwoniącej bogactwo na stroje i rozrywki, nie dbającej o sprawy publiczne i kompletnie oderwanej od trudów codziennego życia przeciętnego mieszkańca Królestwa Francji z tamtego okresu. Na dowód tego oderwania przywołuje się zwykle zmyślony cytat, w którym na wieść o głodujących z powodu braku chleba chłopach, królowa miała stwierdzić: „Niech jedzą ciastka”.

Serial „Maria Antonina” dobrze przedstawia genezę i mechanizm wzmacniania czarnej legendy ostatniej przed-rewolucyjnej monarchinii Francji. Otóż wrogowie Ludwika XVI uznali, że atakowanie poczciwego króla nie jest dobrą strategią i postanowili osłabić go poprzez atak na jego austriacką małżonkę, która z racji pochodzenia nie cieszyła się wielką sympatią ludu.

Zaatakować Marię Antoninę można było na wiele sposobów – niektóre rzeczy, które o niej mówiono zapewne były prawdziwe. Wydaje się, że rzeczywiście mogła mieć kochanka w osobie szwedzkiego dowódcy von Fersena. Miała też słabość do swoich przyjaciółek – najpierw do księżniczki Lamballe (Jasmine Blackborow), a później Yolande, księżnej Polignac (Liah O’Prey). Natomiast z pewnością nie była aż tak rozrzutna, jak to przedstawiano. Co ciekawe, żona młodszego brata Ludwika XVI – Józefina (Roxane Duran), gdy już stała się królową po upadku Napoleona, okazała się znacznie bardziej rozrzutna.

W XVIII wieku nie było Pudelka ani mediów społecznościowych, ale mimo to – kwitnące drukarstwo i anonimowe pamflety drukowane w setkach tysięcy egzemplarzy na zlecenie Księcia Orleańskiego potrafiły trafić pod strzechy, wykreować i utrwalić na wieki niepochlebny obraz Marii Antoniny.

Poza zakupem jednej rezydencji – która tak naprawdę była dość zdroworozsądkową decyzją, mającą na celu zabezpieczenie siebie i dzieci na wypadek śmierci męża – nietrafioną decyzją Marii Antoniny było zaangażowania własnego autorytetu w proces Kardynała Rohana (Maximilien Seweryn), który był konsekwencją wielkiej afery naszyjnikowej.

Dwór w Wersalu to istne siedlisko jadowitych żmij

„Maria Antonina” to wbrew pozorom także niezły dramat polityczny pokazujący kulisy władzy w nadgryzionym systemie absolutnym. Niby król może zrobić wszystko, ale w praktyce musi się liczyć z interesami różnych wysoko postawionych rodów i kleru. W Wersalu aż roi się od spiskowców – wśród których prym wiedzie młodszy brat króla – Prowansja (Jack Archer) – gotowy zrobić wiele, by doprowadzić do upadku Ludwika. W tym celu próbuje m.in. uwiarygodnić pogłoskę o problemach psychicznych brata i przekonać Wersal, że Ludwik nie nadaje się do pełnienia funkcji króla.

Spiski wokół Ludwika XVI to jedno, ale Maria Antonina sama była narażona na wiele innych zagrożeń. Jako dość naiwna i niewykształcona osoba, dała się omotać przebiegłej Yolande, którą uczyniła guwernantką swoich dzieci, a ta wykorzystała pozycję na dworze, by wyssać ze skarbu królewskiego środki na spłatę swoich ogromnych długów, a także wypromować swojego krewnego na stanowisko głównego kontrolera, czyli ówczesnego ministra finansów.

Afera naszyjnikowa w centrum II sezonu „Marii Antoniny”

Można powiedzieć, że afera naszyjnikowa stanowi motyw przewodni II sezonu serialu „Maria Antonina”. Najpierw obserwujemy, jak tajemnicza Jeanne de Valois (Freya Mavor), kobieta wywodząca się z nizin społecznych, ale sprawnie udająca daleką krewną królewskiej dynastii Walezjuszy, zaczyna zdobywać wpływy na dworze w Wersalu, udając że prowadzi działalność charytatywną i zbiera środki na pomoc „kobietom upadłym”…

Jeanne jest bystrą obserwatorką i zauważa, że Maria Antonina gardzi osobą Kardynała Rohana, podczas gdy on bardzo chciałby zyskać jej przychylność. Rozpoczyna się misterna intryga, w której kluczową rolę odgrywają czułe listy pisane na skradzionej królewskiej papeterii oraz koszmarnie drogi naszyjnik zwany „klejnotem dla królów”, którego pozyskanie miało ustawić oszustów na całe życie…

Co ciekawe, gdy Kardynał Rohan domaga się osobistego spotkania z Królową, to sprytna Jeanne zatrudnia wodewilową aktorkę specjalizującą się z parodiowania Marii Antoniny, aby ta wieczorową porą omamiła naiwnego kardynała i upewniła go, że jeśli zakupi drogi klejnot, to zaskarbi sobie poważanie u królowej.

Madame Deficit i zadłużający Francję król Ludwik XVI

Mimo koncentracji na dworskim życiu toczącym się w Wersalu, serial „Maria Antonina” pozwala widzom zrozumieć, jakie czynniki doprowadziły do wybuchu rewolucji francuskiej, która odsunęła od władzy nieudolnego króla Ludwika XVI i jego marne otoczenie.

Na początku swych rządów Ludwik XVI odkrywa wielki sekret swojego poprzednika – otóż kraj jest zadłużony po uszy, a mit o nadwyżce budżetowej, który rozgłaszano, to jeden wielki stek bzdur. Monarcha niby próbuje wdrożyć jakieś reformy, czyli opodatkować arystokrację i kler, ale nie potrafi doprowadzić sprawy do końca. Opór dwóch uprzywilejowanych stanów jest zbyt duży.

Życie w Wersalu wygląda jak bal na Titanicu – niby gra jeszcze orkiestra i stoły są suto zastawione, ale czujemy, że gdzieś za tym pięknym wersalskim ogrodem francuscy chłopi umierają z głodu, bo niespodziewane opady gradu zniszczyły ich zbiory. W serialu Maria Antonina nie wydaje się kobietą pozbawioną współczucia i troski o poddanych, jak to przyjęło się jej przypisywać. W kluczowym momencie, gdy Ludwik XVI pogrąża się w depresji, to ona przejmuje stery i podejmuje następną próbę uzyskania zgody na kolejną pożyczkę.

Czy Maria Antonina żyła ponad stan? – Pewnie, że tak – żyła jak każda szanująca się monarchini w XVIII wieku. Tak ją wychowano i do takiego życia była przyzwyczajona. Czy była szczególnie chciwa, rozrzutna, gotowa trwonić fortunę na modne stroje i biżuterię? – Tu chyba należy powiedzieć, że taki wizerunek Marii Antoniny – którego symbolem jest przydomek „Madame Deficit” jakim ją obdarzono – został sfabrykowany przez wrogów króla. Nie mogli bezpośrednio uderzyć w Ludwika, który był wybitnie skromnym i poczciwym człowiekiem, więc za cel obrano jego małżonkę, Austriaczkę, od dawna oskarżaną o zdrady i frywolne zachowanie.

Wygląda na to, że twórcy „Marii Antoniny” mogą mieć w planach jeszcze 3. sezon, bo historia urywa się w kluczowym momencie ataku zdesperowanego ludu na Wersal…

---

Ogólna ocena serialu  MARIA ANTONINA (Marie Antoinette) w skali 1-10 (*gdzie 1 – dno/badziewie, a 10 – cud/miód):  7

---

Lubisz seriale o popularnych postaciach z historii?
– Przeczytaj recenzję serialu „Cesarzowa Sisi”.